(Kingchat.vn) – Cascadeur kỳ cựu với hơn 30 năm kinh nghiệm, chủ nhiệm Câu lạc bộ Cascadeur Nguyễn Quốc Thịnh, trò chuyện cùng VietNamNet.
Trong thế giới Điện ảnh hào nhoáng, các cascadeur luôn âm thầm cống hiến, đem đến những cảnh hành động nghẹt thở và đầy kịch tính, sẵn sàng hy sinh sức khỏe và tính mạng để mang đến cho khán giả những cảnh quay sống động và ấn tượng nhất. Thế nhưng, tên tuổi của họ ít khi được biết đến, hào quang cũng ít khi nhắc đến họ.
Tuyến bài về nghề cascadeur của VietNamNet sẽ đưa độc giả bước vào thế giới đầy mạo hiểm với những thách thức và rủi ro của nghề nghiệp đặc biệt này. Lắng nghe những câu chuyện đằng sau các pha mạo hiểm họ phải đối mặt, cho đến những khoảnh khắc đáng nhớ trong sự nghiệp, để hiểu hơn về những người hùng thầm lặng đang góp phần tạo nên màu sắc cho những thước phim với cảm xúc mãnh liệt nhất.
“Người thế vai nhiều nhất Điện ảnh Việt Nam”
Nguyễn Quốc Thịnh sinh năm 1973, là tên tuổi gắn liền với sự phát triển của ngành cascadeur tại Việt Nam, với hơn 30 năm hoạt động. Xuất phát từ niềm đam mê và cảm hứng từ những bộ phim hành động Hong Kong (Trung Quốc) thời thơ ấu, Quốc Thịnh quyết tâm theo đuổi con đường trở thành diễn viên võ thuật. Năm 1990 – 1991, anh bắt đầu gia nhập võ đường và tham gia các buổi casting cho những bộ phim Điện ảnh nổi tiếng như Phạm Công – Cúc Hoa và Lửa cháy thành Đại La.
Ban đầu, Quốc Thịnh chỉ nghĩ mình sẽ “đấu võ” trong phim mà chưa hiểu rõ về khái niệm cascadeur. Đến năm 1992, thế hệ đàn anh gồm các đạo diễn, phó đạo diễn, trợ lý, cảnh sát hình sự và kiện tướng nhào lộn đã thành lập Câu lạc bộ Cascadeur trực thuộc Hội Điện ảnh TPHCM, do Lê Tiến Dũng làm chủ nhiệm. Từ đó, Quốc Thịnh bắt đầu tập luyện tại đây và tham gia nhiều dự án phim Điện ảnh từ năm 1992 đến 1997.
Theo Quốc Thịnh, nghề cascadeur trải qua nhiều thăng trầm cùng điện ảnh Việt Nam. Năm 1997, khi ngành Điện ảnh chững lại, khán giả “quay lưng” và báo chí chỉ trích phim “mì ăn liền”, Quốc Thịnh cùng đồng nghiệp chuyển sang thiết kế dây bay, múa minh họa cho sân khấu như Tây Du Ký, Bao Thanh Thiên hoặc thực hiện cảnh nhào lộn, đánh đấm trong MV hải ngoại. Đây cũng là bước ngoặt khi anh thành lập Câu lạc bộ Cascadeur Quốc Thịnh với 8 thành viên và điều hành đến nay.
Những năm 1998-1999, khi truyền hình phát triển, vai trò cascadeur chưa được công nhận đúng mức, thường bị xem như diễn viên quần chúng. Quốc Thịnh chỉ xuất hiện trong vai xã hội đen hoặc thực hiện các cảnh đánh đấm thay diễn viên chính, chỉ thấy bóng dáng, không rõ mặt. Dù vậy, anh kiên trì theo đuổi đam mê, hài hước chia sẻ không nhớ nổi đã tham gia bao nhiêu phim.
Quốc Thịnh lập kỷ lục Người thế vai nhiều nhất Điện ảnh Việt Nam, được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác nhận năm 2006. Anh chia sẻ đến năm 2002-2003, nghề cascadeur mới phục hồi mạnh mẽ và đến năm 2010, gần như mọi dự án phim đều cần diễn viên đóng thế.
Chưa bao giờ nghĩ tới việc bỏ nghề dù suýt mất mạng
Xuyên suốt sự nghiệp, nam diễn viên đã đóng thế cho hầu hết các diễn viên, ca sĩ nổi tiếng như Huỳnh Anh Tuấn, Lý Hùng, Hoàng Phúc, Lam Trường… trong các phim nổi tiếng như Xích lô, Kế hoạch 99, Người Mỹ trầm lặng… và xuất hiện trên nhiều tờ báo. Vai diễn đáng chú ý nhất của anh là nhà báo Tám Tâm trong Dưới cờ đại nghĩa, đồng thời anh cũng giữ vai trò chỉ đạo võ thuật cho phim.
Quốc Thịnh chia sẻ rằng nghề cascadeur trong những năm 1990 thường xuyên đối diện với nguy hiểm do thiếu trang thiết bị bảo hộ. Ngay cả những vật dụng cơ bản như nón bảo hộ hay miếng bảo vệ cùi chỏ cũng rất hiếm, thường là hàng nhập khẩu hoặc thậm chí chưa có mặt ở Việt Nam, khiến cascadeur phải chấp nhận băng đầu sơ sài khi diễn các cảnh té xe.
Nam diễn viên từng suýt mất mạng khi đóng thế cho Lý Hùng trong phim Hồng hải tặc (1995). Trong một cảnh quay ở thác Đam Ri (Bảo Lộc, TP Lâm Đồng), dây đu của anh bất ngờ đứt, nhưng may mắn anh nắm được sợi dây của một diễn viên đóng thế bên cạnh, lơ lửng ở độ cao 53m. “Tôi đang cầm một cây dao phay và phải cố giữ chặt, cắm vào chân để tránh rơi xuống”, Quốc Thịnh nhớ lại. Chỉ có một vài người trong đoàn phim chứng kiến sự việc kinh hoàng này.
Theo anh, những chấn thương như trầy tay, trật chân là điều bình thường. Trong một lần diễn cảnh tông xe, anh chảy máu ở đỉnh đầu nhưng không nhận ra mức độ nghiêm trọng cho đến khi phải vào bệnh viện. Bác sĩ yêu cầu cạo đầu nhưng Quốc Thịnh từ chối vì vẫn phải đóng phim. Trong một cảnh nổ xe hơi, anh bị nắp capo đập vào vai và bị bác sĩ hiểu lầm là vừa “chém lộn”. Thời điểm đó, công nghệ chưa phát triển, khiến những sự cố này chỉ có đoàn phim và một số báo chí biết mà không có ảnh hay video lưu lại.
“Mấy tình huống này chỉ cần lệch thêm một chút nữa là tử vong! Song, các anh em vẫn chấp nhận vì đam mê. Điều vui nhất là khi phim được chiếu, khán giả trầm trồ khen ngợi các cảnh hành động mình đóng”, Quốc Thịnh chia sẻ. Theo thời gian, điều kiện làm việc và sự an toàn mới được cải thiện.
20 đăng ký, chỉ 1-2 người đủ kiên trì
Câu lạc bộ Cascadeur Quốc Thịnh hiện có 40 thành viên, duy trì lịch tập mỗi tối trong tuần. Khi có dự án, Quốc Thịnh phân bổ công việc và vai diễn phù hợp cho từng thành viên. Anh cho biết câu lạc bộ vẫn liên tục tuyển thành viên mới, tạo sân chơi cho những người đam mê với chi phí thấp. Quỹ chung sẽ được trích từ thù lao của các thành viên khi đóng phim để duy trì hoạt động.
Theo Quốc Thịnh, có lúc câu lạc bộ đón gần 20 người mới đăng ký tập, nhưng chỉ 1-2 người đủ kiên trì theo đuổi con đường cascadeur chuyên nghiệp. “Thấy cascadeur té có vẻ bình thường, dễ dàng, nhưng người thường té nằm 1-2 ngày luôn”, anh chia sẻ. Quốc Thịnh chỉ tay sang Tú, một thành viên của câu lạc bộ, dù đã tập lâu năm nhưng vừa bị lật sơ mi cổ chân, chảy máu mũi và phải ngồi ngoài ít nhất 1 tuần.
Anh cho biết tuổi nghề của cascadeur không dài, thu nhập không cao, chỉ những cá nhân đa năng mới phát triển nổi bật. Lịch trình công việc cũng khá bấp bênh, có những thời điểm không có dự án nào. Nhiều thành viên câu lạc bộ từng tranh thủ làm công việc khác trong thời gian rảnh và từ đó bỏ nghề.
Đón đọc bài 2: Nữ cascadeur trẻ nhất: Đóng thế các phim trăm tỷ, bị bỏng mặt vẫn giấu cha mẹ
Ảnh, video: NVCC, Thanh Phi
