(Kingchat.vn) – Phim Hollywood nhập về
không giới hạn, được chiếu cùng ngày, thậm chí sớm hơn cả Mỹ, được các rạp ưu
tiên sắp lịch chiếu “vàng”, đẩy phim nội vào cuộc chiến không lối thoát.
– Phim Hollywood nhập về
không giới hạn, được chiếu cùng ngày, thậm chí sớm hơn cả Mỹ, được các rạp ưu
tiên sắp lịch chiếu “vàng”, đẩy phim nội vào cuộc chiến không lối thoát.
Vị đắng phòng vé ngàn tỉ
Ngàn tỉ tiền bán vé vào túi ai?
Phim ngoại áp đảo rạp chiếu
 |
| “Mỹ nhân kế”, phim Việt đạt kỷ lục doanh thu cũng chỉ bằng các phim hoạt hình Hollywood “Kungfu Panda 2”, “Despicable Me 2”. |
Sau mỗi mùa phim tết, các kỷ lục
doanh thu liên tiếp được loan đi. Gần đây nhất, bộ phim Mỹ nhân kế của Nguyễn
Quang Dũng được nhà sản xuất thông báo là đã kịp thu về gần 60 tỉ đồng sau hàng
tháng công chiếu ròng rã ngoài rạp. Tuy nhiên, kỳ tích doanh thu này chủ yếu chỉ
rơi vào những bộ phim chiếu tết, còn lại phim Việt hầu hết rơi vào thảm cảnh
chiếu đôi ba tuần ngoài rạp với doanh thu lẹt đẹt và kết quả là bị đuổi khỏi rạp
vì ít khách, doanh thu kém hòng nhường chỗ cho hàng loạt bộ phim mới của nước
ngoài liên tục được nhập về.
Hàng loạt bộ phim nội được công
chiếu thời gian qua như HIT- Hoàng tử và Lọ lem, Cát nóng, Lửa Phật…
cũng cùng chung số phận, đến mức nhà sản xuất cũng như phát hành không dám công
bố doanh thu của chúng. Nhưng phim dở mà không có khách thì cũng là chuyện
thường. Còn “Đường đua”, một bộ phim được đánh giá là “được” với hầu hết những
bài viết ưu ái khen ngợi trên các mặt báo mới ra rạp gần đây cũng bị phim ngoại
đè bẹp, thậm chí thua xa doanh thu phim Tình người duyên ma của Thái Lan.
Đây là kết cục hầu hết những bộ phim Việt Nam đều phải gánh, do không thể đấu
nổi với phim ngoại giữa mùa “bom tấn”.
Vài năm trước nếu một năm chỉ có khoảng
chục phim ra rạp thì gần đây lượng phim này đã tăng lên gấp đôi. Phim Việt ra
rạp với tần suất dày đặc đơn, không chỉ riêng mùa Tết. Các dự án phim cũng liên
tục được đưa vào sản xuất. Tuy nhiên, tốc độ sản xuất phim nội không thể nhanh
bằng việc nhập phim ngoại. Không có hạn ngạch nhập khẩu phim theo cam kết vào
WTO nên ngoại trừ tỉ lệ rất nhỏ những phim không được phát hành, phim ngoại cũng
về thế theo chân các nhà phát hành ồ ạt được nhập về Việt Nam. Với trên 120 phim
ngoại (chủ yếu là phim Mỹ) đủ thể loại được nhập về Việt Nam, trung bình mỗi
tháng cũng đã có chừng 10 phim nước ngoài ra rạp khiến phim nội càng thêm lép
vế.
 |
| “Lửa Phật” có chi phí khoảng 25-30 tỉ đồng |
Phim nội kinh phí “khủng” bằng phim ngoại rẻ tiền
Rất nhiều bộ phim Việt được xếp
vào hàng kinh phí “khủng” như “Mỹ nhân kế” (khoảng 20 tỉ), “Lửa Phật” (khoảng
25-30 tỉ đồng)… nhưng nếu so với các bộ phim Mỹ thì không thấm tháp vào đâu.
Tính ra, những phim được xếp vào hàng kinh phí lớn của Việt Nam cũng chỉ ngốn
hơn 1 triệu USD trong khi tại các nền Điện ảnh lớn, cụ thể là Mỹ, mức này là
hàng kinh phí cực thấp.
Với chi phí như vậy, cộng với nền sản xuất còn rất nhiều
vấn đề như ở Việt Nam, việc cho ra những bộ phim chất lượng và hấp dẫn, đủ sức
“đấu tay bo” với những bộ phim kinh phí cực lớn của Mỹ, nhẹ cũng vài chục triệu
USD, lớn hơn thì lên tới cả 100, 200 triệu USD với công nghệ sản xuất
hiện đại nhất, được PR chuyên nghiệp đến tận răng quả là bài toán khó với các
nhà sản xuất trong nước.
Khán giả vốn được trao quyền năng
hết sức “tàn nhẫn”, đó là quyết định số phận của mỗi bộ phim bằng tấm vé. Do vậy họ không có nghĩa vụ phải thông cảm rằng bộ phim này có kinh phí
thấp đến đâu, được sản xuất trong hoàn cảnh khó khăn đến mức nào, hay vất vả ra
rạp ra sao. Họ chỉ chọn xem bộ phim mình thấy hấp dẫn nhất, hay nhất, có giá trị
nhất, đáng đồng tiền bỏ ra nhất.
Phim Việt, với nguồn kinh phí
ít ỏi buộc phải bước vào một cuộc chiến giành giật khán giả không cân sức với
những bộ phim được đầu tư cả trăm triệu đô la với sự tham gia của những ngôi sao
lớn nhất thế giới.
Những bộ phim này, dĩ nhiên lại luôn có lợi thế trong việc có
được những suất chiếu “giờ vàng” ở những rạp lớn nhất trong khi phim nội buộc
phải chịu cảnh vào những rạp nhỏ, hoặc nếu vào được rạp lớn thì cũng bị xếp ở
những phòng chiếu nhỏ, vào những giờ “hiểm” hơn. Kết cục là chúng phải gánh chịu
doanh thu lẹt đẹt và nhanh chóng bị đẩy ra khỏi rạp chiếu không kèn không trống
để nhường lại phòng chiếu cho những bộ phim ngoại khác đang xếp hàng dài chờ ra
rạp.
Chẳng những hệ thống rạp chiếu
cao cấp ở các thành phố lớn đang bị các nhà đầu tư nước ngoài thâu tóm, thị
trường phim chiếu rạp cũng gần như nhường lại chỗ hoàn toàn phim ngoại. Cuộc xâm
lấn của phim ngoại ngày càng đẩy phim nội vào thế yếu trong khi còn đang thiếu
một cơ chế bảo hộ phim Việt ngoài rạp. Thêm một vấn đề nan giải nữa là nhiều hệ
thống các rạp chiếu lớn lại Việt Nam như MegaStar, Platinum, Lotte… đều thuộc sở
hữu của nước ngoài. Đó là chưa kể đến việc các đơn vị này cũng đồng thời là nhà
phát hành phim nên việc ưu tiên cho các phim ngoại mình phát hành là đương
nhiên, khiến phim nội càng thêm khó khăn khi tiếp cận với thị trường.
Có nên học cách bảo hộ phim nội của Trung Quốc?
Nhìn sang Trung
Quốc, dù có nền sản xuất phim lớn nhưng lâu nay vẫn duy trì những chính sách
riêng để bảo vệ phim nội trước sự thâm nhập của Hollywood. Trước đây nước này
chỉ cho phép nhập khoảng 20 phim ngoại mỗi năm. Tuy nhiên từ năm 2012, con số
này tăng lên gấp rưỡi để mở cửa thêm cho phim 3D.
 |
| “The Great Gatsby” ra rạp Việt từ cuối tháng 6 nhưng tới đầu tháng 9 mới chiếu ở TQ. |
Nếu như ở Việt Nam, việc khán
giả được xem những bộ phim mới nhất của Mỹ cùng ngày khởi chiếu với thế giới,
thậm chí sớm hơn cả tuần hay cả tháng rất thường xuyên thì tại Trung Quốc, khán
giả nước này đã quen với việc được xem những “bom tấn” của Hollywood chậm hơn
hàng tháng so với khán giả thế giới. Ví dụ gần nhất, phim “The Great Gatsby” dù
công chiếu từ tháng 5 nhưng tới đầu tháng 9 mới đến với các rạp chiếu nước này.
Đó là chưa kể đến vô số các phim
lớn dễ dàng bị gạt khỏi danh sách phim trình chiếu tại đây. Và thậm chí, ngay cả
khi phim đã nhận được quyết định phổ biến thì vẫn dễ dàng bị đẩy ra khỏi rạp
chiếu ngay ngày đầu tiên, đơn cử như phim ‘Django Unchained’ được đề cử Oscar
hồi tháng 4 vừa rồi để bảo vệ doanh thu cho phim nội. Cách làm này được cho là
vô cùng cực đoan nhưng lại thường xuyên được áp dụng như một thứ lá chắn để bảo
vệ cho doanh thu phim nội địa của nước này trước cơn bão phim bom tấn của Mỹ lan
tràn khắp thế giới.
 |
| ‘Django Unchained’ đến ngày công chiếu vẫn bị rút khỏi rạp. |
Tại Việt Nam, do đặc thù riêng
nên khó áp dụng cách làm như của Trung Quốc. Bởi, với thực trạng sản xuất phim
như hiện nay, nếu chỉ trông chờ vào chừng 20 phim Việt ra rạp mỗi năm (mà đa
phần được xếp vào hàng thảm họa) thì không biết khán giả sẽ xem gì ngoài rạp. Và
ngay cả khi có cả lượng lớn phim ngoại được nhập về mà phim Việt vẫn còn thiếu
tính cạnh tranh, ngày càng thụt lùi về chất, thì không hiểu nếu giới hạn phim
ngoại, thì chất lượng phim Việt sẽ còn đi về đâu.
Không thể phủ nhận sự phong
phú của phim ngoại nhập cũng đã làm thay đổi thị trường phim chiếu rạp cũng như
nâng cao thị hiếu của khán giả các đô thị lớn. Tuy nhiên với đà này, doanh thu
hàng triệu USD từ phòng vé mỗi năm sẽ chủ yếu chạy vào túi các nhà sản xuất và
phát hành phim nước ngoài.
Hạnh Phương